Aquathermie


Rijkswaterstaat en de waterschappen willen als waterbeheerders graag hun areaal inzetten voor duurzame energiewinning. Uiteraard mag dit geen nadelige gevolgen hebben voor bijvoorbeeld waterveiligheid, waterkwaliteit en ecologie. Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) kan een duurzaam alternatief zijn voor aardgas. Rijkswaterstaat onderzoekt daarom samen met de waterschappen de mogelijkheden om deze energiebron goed te benutten.

In 2018 is gekeken naar de potentie van thermische energie, niet alleen uit oppervlaktewater, maar ook uit afvalwater (TEA) en drinkwater (TED). Daaruit bleek dat TEO kan voldoen aan zo'n 40% van de warmtevraag van de gebouwde omgeving (huizen, utiliteitsbouw). Voor de 3 genoemde vormen van 'aquathermie' als geheel ligt het percentage op 50%. TEO heeft dus duidelijk de meeste potentie.

Ondertekening van de Greendeal Aquathermie

Stakeholders na het ondertekenen van de Greendeal Aquathermie

Warmtepomp

TEO maakt gebruik van de temperatuurverschillen van het oppervlaktewater tijdens de seizoenen. In de zomer wordt met een warmtewisselaar warmte uit het oppervlaktewater onttrokken. De warmte gaat daarna direct naar de afnemer of naar een installatie voor warmte-koudeopslag in de ondergrond. De opgeslagen warmte kan in de winter worden benut en via een warmtepomp gebouwen verwarmen. Deze warmtepomp draait dan veel zuiniger, omdat de temperatuur van de opgeslagen warmte al zo'n 18 °C is – veel hoger dan de temperatuur van het oppervlaktewater of de buitenlucht in de winter.

Duurzame bron van warmte

In 2018 hebben Rijkswaterstaat en de waterschappen, ondersteund door de kennis van Deltares, bereikt dat aquathermie als duurzame bron van warmte in het Klimaatakkoord is opgenomen. In 2019 is een Green Deal Aquathermie getekend door alle stakeholders, waaronder Rijkswaterstaat, waterschappen, gemeenten, provincies, ministeries en energiebedrijven. Doel van het akkoord is om grote projecten met aquathermie mogelijk te maken. Het Netwerk Aquathermie (NAT) coördineert de uitvoering van deze Green Deal. Op de website www.aquathermie.nl is de meest up-to-date informatie te vinden.

Rijkswaterstaat bereidt zich voor op een toename van het gebruik van het Rijkswater voor warmteonttrekking. Binnen welke kaders kan dit en welke randvoorwaarden moeten we meegeven? Dit gaat in samenwerking met vele partijen. In samenwerking met Alliander en andere partijen oefent Rijkswaterstaat in een concreet project op welke manier we binnen randvoorwaarden de beste bijdrage kunnen doen aan de warmtetransitie. Hieruit worden ook weer generieke lessen getrokken.


Projectsoort
Rijkswaterstaat innoveert
Thema
Leefomgeving, Watersystemen
Technology Readiness Level
TRL 6

Contact

Heeft u een vraag? Neem contact met ons op.