Zandige versterking Houtribdijk


Rijkswaterstaat heeft de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen deels versterkt met brede, zandige oevers. Dit is een andere methode dan de traditionele versterking met breuksteen. De oevers liggen tussen Trintelhaven en Enkhuizen over een lengte van zo’n 12 kilometer, aan beide zijden van de Houtribdijk. Building with Nature, ofwel bouwen met de natuur als uitgangspunt. Dit is in 2019 bekroond met de publieksprijs van de Waterinnovatieprijs 2019.

In totaal ligt er zo'n 10 miljoen kuub zand tegen de oever; ongeveer evenveel als er normaal gesproken gedurende een heel jaar aan de hele Nederlandse kust wordt toegevoegd. Versterking met de brede, zandige oevers zorgt voor een zachtere overgang van nat naar droog dan bij stenige oevers. Dat is gunstig voor de natuurlijke diversiteit. Rijkswaterstaat gebruikt zand uit de buurt van het project. Gewonnen zand dat niet geschikt is voor de versterking, hebben we gebruikt voor de aanleg van het nieuwe natuurgebied Trintelzand.

DJI_0045_VersterkingHoutribdijk_sept2019_FrankJanssens_iov_Rijkswaterstaat_zandigeoevers_richting_Trintelzand_en_Lelystad

Wereldwijde primeur

De toepassing van zandige oevers in een zoetwatermeer zonder eb en vloed (zoals Markermeer en IJsselmeer) is een wereldwijde primeur. We weten dan ook nog niet exact hoe de oevers zich ontwikkelen in deze omgeving met onvoorspelbare golfslag. Daarom is voorafgaand aan de versterking een pilot uitgevoerd in samenwerking met kennisinstituut EcoShape.

Nieuw, meerjarig monitoringsproject

De inzichten van de pilot in de ontwikkeling van zandige oevers zijn verwerkt in de Houtribdijkversterking, maar ook bij andere projecten in het IJsselmeergebied, zoals Marker Wadden en versterking Markermeerdijken. In 2018 is Rijkswaterstaat een nieuw, meerjarig monitoringsproject opgestart in samenwerking met de TU Delft. Op deze manier kan deze innovatie met zandige oevers bij de Houtribdijk breder worden toegepast in Nederland en daarbuiten.

Laatste ontwikkelingen

In 2019 hebben we het zand opgespoten langs het hele beoogde deel tussen Enkhuizen en Trintelhaven. Toen er problemen ontstonden met stuifzand omdat het gras niet goed kiemde, brachten we in de zomer van 2019 een grondlaag aan. Hierna waren de problemen opgelost. Ook hebben we het eerste deel van Trintelzand afgemaakt, het nieuwe natuurgebied dat is gemaakt van overtollig slib dat vrijkwam bij de zandwinning.

In 2020 is de Houtribdijk waterveilig en voldoet deze primaire kering mede dankzij de zandige versterking weer aan de normen van de Waterwet. Ook is het tweede deel van natuurgebied Trintelzand aangelegd. Medio 2020 is het hele project afgerond.


Projectsoort
Rijkswaterstaat innoveert
Thema
Leefomgeving, Watersystemen
Technology Readiness Level
TRL 8

Contact

Heeft u een vraag? Neem contact met ons op