De Leerruimte: een nieuwe vorm van samenwerken en innoveren
Werk je als marktpartij of kennisinstelling samen met Rijkswaterstaat aan het beheer en onderhoud van assets? Dan kan de Leerruimte je helpen specifieke uitdagingen op te lossen.
In de Leerruimte gaan we samen innoveren om opgaven op te lossen
De Leerruimte is een gelijkwaardige samenwerking, als onderdeel van contracten, waarin innovaties worden doorontwikkeld tot concrete oplossingen voor de opgaven. Bijvoorbeeld: rivierbeheer duurzamer en betaalbaarder maken met vegetatiebeheer door schapen op lastige locaties.

Overheden, marktpartijen en kennisinstellingen doen dit als gelijkwaardige partners om elkaars krachten te benutten. Ze gaan co-creëren, co-produceren en co-financieren, waardoor ze met de innovatie-ontwikkeling veel meer bereiken voor de opgaven dan ze alleen hadden gekund. Een traditionele rolverdeling van opdrachtgever en opdrachtnemer staat innovatie immers vaak in de weg door het ontbreken van gezamenlijk eigenaarschap.
In het onderhoudscontract IJsseldelta/Twentekanalen is de Leerruimte ingezet om innovaties in sedimentbeheer en het gebruik van vrijkomende biomassa te ontwikkelen. Dit met het doel om het onderhoud van het gebied duurzamer en betaalbaarder te maken.
De Leerruimte is als bijlage in elk contract van Rijkswaterstaat opgenomen. Elk van de partners kan de samenwerking activeren om innovaties tot ontwikkeling te brengen die de opgaven helpen oplossen. Dat lukt misschien niet in één Leerruimte, maar een volgende Leerruimte kan ermee verdergaan.

De Leerruimte is met name geschikt voor beheer- en onderhoudsprojecten met een repeterend karakter en een langere looptijd, zodat er ruimte is voor de innovatie-ontwikkeling.
'Door een Leerruimte in een contract op te nemen, ontstaat er een langere periode om aan een innovatie te werken die goed aansluit bij de opgave en de praktijk. Dit hebben innovaties nodig.'
Mattijs Erberveld, innovatieadviseur Ruimte & Duurzaamheid, Rijkswaterstaat
De kracht van de Leerruimte
Er zijn natuurlijk meerdere methoden om te innoveren. De kracht van de Leerruimte is de gelijkwaardige samenwerking, de koppeling met de praktijk én de mogelijkheid om de innovatie aan een volgende Leerruimte over te dragen om de ontwikkeling door te zetten als dit nodig is voor de opgaven. Daardoor komen innovaties sneller tot ontwikkeling en opschaling, waardoor ze sneller kunnen worden vergund en uitgevraagd.
'We hebben de Leerruimte opgezet, omdat er vanuit Rijkswaterstaat en marktpartijen eigenlijk onvoldoende animo is om te gaan innoveren. Een van de oplossingen is dat je het samen gaat doen, want samen met de aannemer, een kennisinstelling en overheden kun je juist wél die stap zetten om te innoveren.'
Marja Hamilton, voormalig projectleider Self Supporting River System, Rijkswaterstaat
Instrument in het IUP-proces
De Leerruimte is een onderdeel van het proces van innoveren, uniformeren en produceren (IUP) dat Rijkswaterstaat hanteert om innovaties tot een concrete toepassing te ontwikkelen. De Leerruimte heeft met name waarde met het innoveren, valideren en produceren en het faciliteren van de opschaling.